|
در تاريخ 25 می 1997 سفينه بدون سرنشين پروگرس به هنگام اتصال
به ايستگاه فضايي مير، با آن برخورد کردو باعت ايجاد سوراخی در بدنه يکی از
پنج ماجول اصلی مير شد. خدمه ايستگاه در آن زمان که شامل افسرفرمانده و
مهندس پرواز روسی و يک دانشمند و فضانورد (Michael Foale) از NASA بود به
سبب از بين رفتن پنلهای تامين برق خورشيدی و تغيير چرخش ايستگاه ، ارتباط
خود را با کنترل زمينی از دست داده بودند، در معرض خطر مرگ قرار گرفتند.
خدمه مجبور بودند با کنترل دستی، جهت چرخش ايستگاه به دور خود را تصحيح
کنند تا پنلهای خورَشيدی بار ديگر در معرض اشعه خورَشيد قرار گرفته و در فرصت
1 ساعته عبور از بخش روشن کره زمين، شارژ شوند. اما جهت صحيح چرخش چگونه
است....
مايکل که از معادلات اويلر برای چرخش اجسام صلب اطلاع داشت، با بررسی مدل
ايستگها دريافت که چرخش بايد به حول يکی از محورهای y يا x در شکل مقابل
انجام شود. انتخاب محور y (گرچه بعدا مايکل فهميد که اين محور stable نبوده
است) باعث قرار گرفتن پنلها مقابل نور خورشيد و شارژ باطریيها و نجات آنها
شد. مشروح مقاله را می توانيد در
مجله رياضی plus مطالعه کنيد. بررسی مدل
رياضی چرخش ايستگاه فضايي مير که با نرم افزار Mathematica تهيه شده برای
علاقمندان علم ديناميک جالب توجه خواهد بود.
|